Als je alleen de krant leest, lijkt het alsof heel Nederland al met AI werkt. De cijfers van het CBS vertellen iets anders, en vooral iets nuttigers: het hangt sterk af van hoe groot een bedrijf is.
De cijfers
Van de microbedrijven, dus twee tot negen werkzame personen, gebruikte 13,8 procent in 2025 minstens één van de zeven AI-technologieën waar het CBS naar vraagt. Dat is ruim drie procentpunt meer dan een jaar eerder en ongeveer een verdubbeling ten opzichte van 2023.
In het midden- en kleinbedrijf, tien tot 249 mensen, ligt het op 29,8 procent. Bij het grootbedrijf op 66,2 procent. Het verschil tussen het kleinste en het grootste segment is dus bijna een factor vijf.
Dat patroon is niet vreemd. Grote organisaties hebben mensen die niets anders doen dan uitzoeken wat er mogelijk is. Een kantoor van vijf mensen heeft die niet, en daar is elke nieuwe tool een avond die je er zelf in stopt.
Waarom de curve nu steil wordt
Een verdubbeling in twee jaar is geen toeval. Er zijn drie dingen tegelijk veranderd. De techniek is betrouwbaar genoeg geworden om zonder toezicht met klanten te laten praten, wat twee jaar geleden nog niet zo was. De prijs is gezakt naar iets wat in een maandbudget past. En er is regelgeving gekomen, wat de vraag “mag dit eigenlijk” van een gevoel naar een antwoord verplaatst.
Wat je in zo'n fase ziet, is dat een sector in korte tijd een keuze maakt en die daarna jaren volhoudt. Kantoren kiezen niet elk jaar opnieuw wie hun boekhoudpakket levert, en met AI zal het niet anders gaan.
Wat dit betekent als je zelf zo'n kantoor hebt
Het betekent vooral dat je niet laat bent. Ruim vier op de vijf bedrijven van jouw omvang doet nog niets, en de bedrijven die wel iets doen zijn nog aan het uitvinden wat werkt. Dat is een prettiger uitgangspunt dan het gevoel dat je een trein mist.
Het betekent ook dat de beste vraag niet is welk model je gebruikt, maar welk probleem je oplost. Bij de kantoren die wij spreken is dat bijna altijd hetzelfde: er komt een vraag binnen buiten kantoortijd, en die blijft liggen tot iemand tijd heeft.
Het CBS noemt privacy als belangrijkste reden om niets te doen. Dat is terecht en het is ook precies de vraag die je aan een leverancier moet stellen: waar staan de gegevens, wie kan erbij, en wat gebeurt er met wat je klanten intypen.